09.03.2021
ΤΑΥΓΕΤΟΣ Ο ΜΕΓΑΛΟΠΡΕΠΗΣ, Ο ΓΕΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ

Ο Ταΰγετος είναι ένα βουνό γεμάτο ιστορία, που εμπνέει συγγραφείς και κατοίκους από τα αρχαία χρόνια. Δεν είναι τυχαίο ότι οι πρώτες αναφορές σ’ αυτόν είναι μυθολογικές, και σχετίζονται με τον Δία και τα γνωστά … φλερτ του.

Είναι υψηλότερη οροσειρά της Πελοποννήσου, εκτεινόμενη μεταξύ των λεκανών Μεγαλόπολης-Ευρώτα και Μεσσηνίας. Η κορυφή του έχει ύψος 2.407 μέτρα και ονομάζεται Προφήτης Ηλίας ή Αγιολιάς, από το ομώνυμο εκκλησάκι που κτίσθηκε κοντά στην κορυφή του, ενώ στα αρχαία χρόνια ονομαζόταν Ταλετός. Είναι ένα βουνό νεαρό ακόμα σε ηλικία που αναπτύσσεται ακόμη, αυξάνοντας το ύψος του κατά 1 εκατοστό κάθε χρόνο.

Η ονομασία Ταΰγετος, όπως μαρτυρά ο Παυσανίας, έχει μυθολογικές ρίζες. Προέρχεται από την Ταϋγέτη, μία από τις Ατλαντίδες, η οποία, γεμάτη ντροπή από το αθέλητο ζευγάρωμά της με τον Δία, έβαλε τέλος στη ζωή της πέφτοντας σε γκρεμό του βουνού. Λέγεται επίσης ότι ήταν φίλη της θεάς Άρτεμης και ότι η θεά την μεταμόρφωσε σε ελαφίνα, όταν ο Δίας επεδίωξε την ερωτική ένωση μαζί της, για να μην μπορέσει να την βρει. Όμως τελικά εκείνη πλάγιασε μαζί του, όμως λιπόθυμη από την ντροπή της, και σε ανάμνηση της μεταμόρφωσής της αφιέρωσε στην Άρτεμη μια ελαφίνα με χρυσά κέρατα. Αυτή την ελαφίνα που ζούσε στην περιοχή του Κερυνίτη ποταμού στην Αρκαδία, θέλησε να αποκτήσει ο Ευρυσθέας. Και έστειλε τον Ηρακλή να την πιάσει, ο οποίος έτσι επιτέλεσε τον τρίτο του άθλο.

Περί ονομασίας συνέχεια… Στα Βυζαντινά χρόνια, η οροσειρά αναφέρεται με την ονομασία Πενταδάκτυλος, εξ αιτίας των πέντε κορυφών του. Στα χρόνια της Επανάστασης του 1821, η οροσειρά λεγόταν “Αγιολιάς ο μακρυνός”, από το μεγάλο μήκος της οροσειράς, μέχρι τελικά που ξαναπήρε το αρχαίο όνομα, Ταΰγετος. Από τους Έλληνες ναυτικούς που λαμβάνουν την κορφή του σε διοπτεύσεις ονομάζεται “βουνό της Μάνης”.

Τι συμβαίνει με την κορυφή του βουνού; Λίγα λόγια για το μοναδικό φυσικό φαινόμενο της ψηλότερης κορυφής του βουνού. Υπάρχουν οπτικές γωνίες από τις οποίες η κορυφή του, ο Προφήτης Ηλίας, φαίνεται ως τέλεια πυραμίδα, θυμίζοντας τα κλασικά αιγυπτιακά σχήματα. Περίφημη για τους ερευνητές είναι επίσης η τέλεια σκιά της πυραμίδας, η οποία σχηματίζεται στον αέρα, λίγο πριν την ανατολή του ηλίου στον Μεσσηνιακό κόλπο. Αλλά και μετά τη δύση του ηλίου, προς την πλευρά της Σπάρτης, το κοκκινωπό φως που σχηματίζεται ως τέλεια εφαπτόμενη ευθεία γραμμή φωτεινή επί της κορυφής της πυραμίδας, δεν αφήνει κανέναν ασυγκίνητο και χωρίς απορίες.

Παράδειγμα ανθρώπου που μετά από χρόνια λατρεία και μελέτη για την αρχαία Ελλάδα, θέλησε να συνδυάσει το τέλος της ζωής του με την κορυφή του βουνού και τους συμβολισμούς της, ήταν ο φιλόσοφος και συγγραφέας Δημήτρης Λιαντίνης. Ήταν 1η Ιουνίου του 1998, όταν ανηφόρισε προς την κορυφή και έμεινε εκεί μέχρι το τέλος της ζωής του, στιβαρός και περήφανος όπως και ο Ταΰγετος.

Κλείνοντας παραθέτουμε κάποια λόγια για το αγαπημένο αυτό μυστήριο και επιβλητικό βουνό:

Κώστας Ουράνης: “Άλλοτε, πριν δω τον Ταΰγετο, εθεωρούσα κι εγώ, μαζί με όλους τους άλλους, κατώτερη τη φυλή αυτή, που χάθηκε από το πρόσωπο της γης χωρίς να αφήσει τίποτα για να θυμίζει τη διάβασή της: ούτε ένα ναό, ούτε ένα έργο τέχνης. Τώρα αισθάνομαι ότι οι Σπαρτιάτες άφησαν ως μνημείο τους τον Ταΰγετο, γιατί εμπνεόμενοι από την περήφανη παρουσία του, ύψωσαν την ψυχή τους ίσαμε την ψηλότερη κορφή του κι έγιναν ένα με αυτόν“.